De noodzaak van mediawijsheid en ecowijsheid in het basisonderwijs

2015/06/18

Op woensdag 17 juni 2015 verzorgde Henk Oosterling  een onderwijsavond bij het NIVOZ in Driebergen met de titel: De noodzaak van mediawijsheid en ecowijsheid in het basisonderwijs.

zie ook:
http://hetkind.org/2015/06/18/relationele-filosofie-belangrijker-dan-wat-er-mensen-gebeurt-wat-er-tussen-mensen-gebeurt/

Hij is de laatste spreker in een serie van zeven. Zeven data, zeven sprekers van naam en faam. Ze bieden – ieder op eigen wijze – inspiratie en legitimatie voor een goede onderwijspraktijk, voldoende stof om het gesprek te kunnen voeren en uw eigen ontwikkeling (en die van uw collega’s en school) van nieuwe input te voorzien.

De noodzaak van mediawijsheid en ecowijsheid in het basisonderwijs We leven in een samenleving die in de afgelopen decennia op steeds weer andere wijze is gekarakteriseerd: de informatiesamenleving is tevens een mediasamenleving en die ligt ingebed in een netwerksamenleving. Inmiddels hebben we ook begrepen dat we in een participatiesamenleving vertoeven.

Wat dit alles ook moge betekenen, een ding is duidelijk: daadwerkelijke participatie is meer dan louter lippendienst. Bovendien is communicatie in zijn letterlijke vanzelfsprekendheid razendsnel en diffuus geworden.

Participatie verlangt serieuze communicatie vanuit een kritisch besef van wat media met mensen doen. Mediawijsheid is een pedagogisch imperatief.

Tegelijkertijd zijn de netwerken waarin mensen met elkaar omgaan steeds hechter en complexer in elkaar verknoopt. Niet alleen sociaal, maar ook fysiek. Onze dagelijkse handelingen – eten, vervoer, entertainment – beïnvloeden op lokale en globale schaal fysieke processen die de kwetsbare gezondheid van kinderen negatief beïnvloeden. Inzicht in deze processen en de verantwoordelijkheid die individuen hierin nemen vergt een nieuwe

‘geletterdheid’: ecowijsheid. Met het oog op een toekomstige samenleving waarin duurzaamheid cruciaal is ook ecowijsheid een pedagogisch imperatief.

Wat betekent dit voor het basisonderwijs? Rotterdam Vakmanstad (RVS) is een organisatie die vanaf 2008 in Rotterdam op basisscholen het programma Fysieke Integriteit opzet en coördineert.  In dit programma judoën, eten, koken, tuinieren en filosoferen kinderen in het reguliere programma. De afgelopen jaren heeft RVS voor de groepen 6, 7 en 8 een ecosofisch lessenpakket ontwikkeld dat voortbouwt op de filosofielessen, maar dit uitbreidt met lessen in media- en ecowijsheid, aangevuld met zogenaamde vredeslessen waarin leerlingen mediatietraining krijgen.

De achterliggende pedagogische visie situeert individuen als knooppunten in netwerken en ziet relaties als de grondslag van het pedagogisch handelen.  In de lezing zal zowel op de achterliggende pedagogische visie als op de concrete uitwerking hiervan worden ingegaan, zoals in de laatste publicatie ECO3. Doendenken (2013) is uitgewerkt.